موضوع علم فقه
56 بازدید
تاریخ ارائه : 8/7/2012 9:28:00 AM
موضوع: فقه و اصول

الف: موضوع علم فقه 

موضوع در علم فقه، " فعل مکلف " است، زیرا در این علم، از عوارض و حالات آن بحث می شود.

ب: مراد از " حالات و عوارض "

مراد از حالات و عوارض،احکام خمسه است و آنها عبارت است از: " وجوب، استحباب، حرمت، کراهت و اباحه "، این احکام، حمل بر فعل مکلف می شود، یعنی کاری که شخص مکلف انجام می دهد، گاهی اوقات واجب است، همانند، " نماز خواندن " و گاهی اوقات مستحب است، همانند " سلام کردن " و مثل این دو مورد است، سائر احکامی که بیان شد.

ج: مراد از " فعل مکلف "

مراد از " فعل مکلف " هر عمل و کاری است که، از شخص مکلف صادر می شود، اعم از فعل اختیاری یا اضطراری، با اعضا و جوارح انجام گیرد یا مر بوط به قلب و خطورات ذهنی و روانی باشد، بنا بر این، " علم فقه " علم گسترده ای است که شامل، تمام رفتارهای انسانِ مکلف می شود و احکام آن را بیان می کند. 

د: " علم اخلاق "

برخی گمان بر آن دارند که، برخی از علوم، همانند " علم اخلاق " جدای از " علم فقه " است، در صورتی که، این گمان، به واقع نزدیک نیست، زیرا این علم، در مورد افعال نیک و بدِ مکلف بحث می کند، و مسلم است که، تشخیص نیک و بد، در برخی موارد بر عهده ی " عقل " و در بسیاری از مصادیق بر عهده ی " فقه است، از این رو، باید گفت:  بسیاری از مسائل " علم اخلاق " در " علم فقه " داخل است، عده ای اعتقاد دارند که، " عقل » از منابع " علم فقه " است، اگر این قول پذیرفته شود، تمام مسائل " علم اخلاق " زیر مجموعه ی " علم فقه " قرار می گیرد.

ه: علم فقه اشرف علوم است

" علم فقه " به مکلف یاد می دهد، چه کاری را انجام دهد، و چه کاری را ترک کند، و چگونه به مقام "عبودیت" نائل شود، و از این راه " سعادت " انسان را در دنیا و آخرت تامین می کند، و این " سعادت "، بزرگترین شرافتی است که انسان می تواند، در پرتو عمل به " فقه " به آن دست یابد و  غرض از " خلقت " انسان، ـ نیز ـ رسیدن به مقام " عبودیت " است، نتیجه آن که، همه مقامات انسانی، در دنیا و آخرت، در گروی عمل به " فقه " است.