علم و علم
57 بازدید
تاریخ ارائه : 1/13/2015 12:07:00 PM
موضوع: علوم حدیث

علم و علم :

    علم دو اصطلاح دارد:

1: علم در اصطلاح منطق و فلسفه و برای آن دو تعریف بیان شده است:

الف: «الصورة الحاصلة من الأشیاء عند العقل أو فی الذهن»؛

ب: «حضور المجرد عند المجرد»؛

این نوع از علم، بر اثر کثرتِ یادگیری و ممارستِ شبانه روزی، برای هر کسی ـ فاسق، فاجر، مؤمن و کافرـ حاصل می شود و شامل هر نوعی از علم ـ الهی و غیر الهی، دینی و غیر دینی ـ می شود و می توان آن را به عنوان یک "فضل و برتری" تلقی نمود و عالم به این علم، نسبت به جاهل به آن، فاضل است و دانشمند؛

2: علم در لسان روایات و معارف دینی :

آن عبارت است از نوری که، بر قلب انسان درخشش می کند و راه عبودیت خداوند"تبارک و تعالی" را از بندگی شیطان جدا می کند و انسان را در جاده ی حق و صراط مستقیم قرار می دهد و این همان علم برتر است و به آن سفارش فراوان شده و ثواب بیش از حد و اندازه بر آن مترتب است و برای مزید اطلاع، لازم است که، به کتاب شریف"منیة المرید" تالیف مرحوم شهید ثانی مراجعه شود،  

قال رسول الله "صلی الله علیه و آله و سلم":

الف: «ليس العلم بكثرة التعلم، إنما هو نور يقذفه الله في قلب من يريد أن يهديه.»[1]؛

«علم از راه کثرت یادگیری حاصل نمی شود، علم نوری است که، خداوند در قلب کسی که، می خواهد هدایتش کند، می اندازد.»؛

ب: «ان النور إذا وقع في القلب انشرح و انفسح، فقيل: يا رسول الله فهل لذلك من علامة ؟ " قال:

 نعم التجافي عن دار الغرور و الانابة إلى دار الخلود و الاستعداد للموت قبل نزول الفوت.»[2]؛

«زمانی که، نور در قلب و جان، قرار می گیرد، گشاده و وسیع می شود،

از رسول الله "صلی الله علیه و آله و سلم" پرسیده شد: آیا برای این نور علایم و نشانه هایی وجود دارد؟ در جواب فرمود:

بلی، سه علامت و نشانه وجود دارد:

1: دل نبستن به دنیایی که، گول زننده است؛

2: میل و علاقه ی وافر به خانه ی قیامت که، همیشه گی و دایمی است؛

3: آمادگی برای مرگ و سرای آخرت، پیش از آنکه، فرصت از دست برود؛

نسبت میان این دو علم، عموم و خصوص من وجه است:

برخی هر دو علم را دارند،اینها علمای ربانی و الهی هستند و اهل نجات می باشند و دیگران را ـ نیز ـ نجات می دهند و اسلام عزیز، این گروه را تشویق فراوان نموده و برای تحصیل این علم و احترام به علمای آن، سفارش اکید نموده و اجر بی حساب و کتاب قرار داده است؛  

برخی علم اول را دارند و از دومی بی بهره هستند، اینها علمایی هستند که، در گمراهی به سر می برند و ضررشان بیش از سودشان می باشد و علم برای هدایتشان فایده نمی دهد؛

برخی متصف به علم دوم هستند و اهل نجات و سعادت می باشند.

[1] .بحار الأنوار140:67.

[2] .همان 93:74.